Intégral et règles de calculs

#2bacsef

Sommaire

Propriété

Soient ff et gg deux fonctions continues sur un intervalle II, a,b,cIa, b, c \in I, et αR\alpha \in \mathbb{R}. Alors :

  • aaf(x) dx=0\displaystyle \int_{a}^{a} f(x)~dx = 0

  • abf(x) dx=baf(x) dx\displaystyle \int_{a}^{b} f(x)~dx = -\int_{b}^{a} f(x)~dx

  • Relation de Chasles :

acf(x) dx+cbf(x) dx=abf(x) dx\bullet\quad \begin{aligned} \int_{a}^{c} f(x)~dx + \int_{c}^{b} f(x)~dx = \int_{a}^{b} f(x)~dx \end{aligned}
  • Linéarité
ab(f(x)+g(x)) dx=abf(x) dx+abg(x) dx\bullet\quad \displaystyle \int_{a}^{b} \big(f(x) + g(x)\big)~dx = \int_{a}^{b} f(x)~dx + \int_{a}^{b} g(x)~dx
  • abαf(x) dx=αabf(x) dx\displaystyle \int_{a}^{b} \alpha f(x)~dx = \alpha \int_{a}^{b} f(x)~dx

Application 2

  1. Calculer les intégrales suivantes : 03x2dx \displaystyle\int_{0}^{3}|x-2|dx~ ;;  12x(x1)dx~\displaystyle\int_{-1}^{2}|x(x-1)|dx

  2. On pose : I=0π4cos2(x)dxI=\displaystyle\int_{0}^{\dfrac\pi4}cos^2(x)dx et J=0π4sin2(x)dxJ=\displaystyle\int_{0}^{\dfrac\pi4}sin^2(x)dx

    a) Calculer I+JI+J et IJI-J

    b) En déduire II et JJ

1/

\bullet \quad Calcul de 03x2dx\displaystyle\int_{0}^{3}|x-2|dx on a :

x023x20+\begin{array}{|c|ccccc|} \hline x & 0 & & 2 & & 3 \\ \hline x - 2 & & - & 0 & + &\\ \hline \end{array}
03x2dx=02x2dx+23x2dx=02(x2)dx+23(x2)dx\begin{align*} \int_{0}^{3}|x-2|\,dx&= \int_{0}^{2}|x-2|\,dx + \int_{2}^{3}|x-2|\,dx \\ &= -\int_{0}^{2}(x-2)\,dx + \int_{2}^{3}(x-2)\,dx \end{align*}

on a :

  • 02(x2)dx=[x222x]02=2\displaystyle\int_{0}^{2}(x-2)\,dx=\left[\dfrac{x^2}2-2x\right]_0^2=-2
  • 23(x2)dx=[x222x]23=12\displaystyle\int_{2}^{3}(x-2)\,dx=\left[\dfrac{x^2}2-2x\right]_2^3=\dfrac12

Donc : 03x2dx=52\boxed{\displaystyle\int_{0}^{3}|x-2|\,dx=\dfrac52}


\bullet \quad Calcul de 12x(x1)dx\displaystyle\int_{-1}^{2}|x(x-1)|\,dx :

On a x(x1)=0    x=0x(x-1) = 0 \iff x = 0 ou x=1x = 1.

x1012x(x1)+00+\begin{array}{c|ccccccc} x & -1 & & 0 & & 1 & & 2 \\ \hline x(x-1) & & + & 0 & - & 0 & + & \end{array}

Donc :

12x(x1)dx={+10x(x1)dx 01x(x1)dx +12x(x1)dx\begin{align*} \int_{-1}^{2}|x(x-1)|\,dx &= \begin{cases} +\displaystyle\int_{-1}^{0}x(x-1)\,dx \\~\\ \displaystyle- \int_{0}^{1}x(x-1)\,dx \\~\\ \displaystyle+ \int_{1}^{2}x(x-1)\,dx \end{cases} \end{align*}
12x(x1)dx=10x(x1)dx01x(x1)dx+12x(x1)dx\begin{align*} \int_{-1}^{2}|x(x-1)|\,dx &=\int_{-1}^{0}x(x-1)\,dx - \int_{0}^{1}x(x-1)\,dx + \int_{1}^{2}x(x-1)\,dx \end{align*}

puisque : x(x1)=x2xx(x-1)=x^2-x alors :

10x(x1)dx=[x33x22]10=56\bullet\displaystyle\int_{-1}^{0}x(x-1)\,dx=\left[\dfrac{x^3}3-\dfrac{x^2}2\right]_{-1}^0=\dfrac56

01x(x1)dx=[x33x22]01=16\bullet\displaystyle\int_{0}^{1}x(x-1)\,dx=\left[\dfrac{x^3}3-\dfrac{x^2}2\right]_{0}^1=-\dfrac16

12x(x1)dx=[x33x22]12=56\bullet\displaystyle\int_{1}^{2}x(x-1)\,dx=\left[\dfrac{x^3}3-\dfrac{x^2}2\right]_{1}^2=\dfrac56

Donc :

12x(x1)dx=56+16+56\int_{-1}^{2}|x(x-1)|\,dx =\dfrac56+\dfrac16+\dfrac56

et donc :

12x(x1)dx=116\boxed{\int_{-1}^{2}|x(x-1)|\,dx=\dfrac{11}6}

2/

a/\quad Calcul de I+JI + J et IJI - J :

I+J=0π4(cos2(x)+sin2(x))dx=0π41dx=[x]0π4=π4\begin{align*} I + J &= \int_{0}^{\dfrac{\pi}{4}} (\cos^2(x) + \sin^2(x)) \, dx \\ &= \int_{0}^{\dfrac{\pi}{4}} 1 \, dx = \left[ x \right]_0^{\dfrac{\pi}{4}} = \dfrac{\pi}{4} \end{align*}
IJ=0π4(cos2(x)sin2(x))dx=0π4cos(2x)dx=[sin(2x)2]0π4=120=12\begin{align*} I - J &= \int_{0}^{\dfrac{\pi}{4}} (\cos^2(x) - \sin^2(x)) \, dx \\ &= \int_{0}^{\dfrac{\pi}{4}} \cos(2x) \, dx = \left[ \dfrac{\sin(2x)}{2} \right]_0^{\dfrac{\pi}{4}} \\ &= \dfrac{1}{2} - 0 = \dfrac{1}{2} \end{align*}

b/\quad Détermination de II et JJ :

{I+J=π4IJ=12    {I=π+28J=π28\begin{cases} I + J = \dfrac{\pi}{4} \\ I - J = \dfrac{1}{2} \end{cases} \implies \begin{cases} I = \dfrac{\pi + 2}{8} \\ J = \dfrac{\pi - 2}{8} \end{cases}

Ainsi, les valeurs sont :

I=π+28,J=π28I = \dfrac{\pi + 2}{8}, \quad J = \dfrac{\pi - 2}{8}